Energia staje się jednym z najważniejszych warunków nowych inwestycji w Polsce
Polska chce przyciągać nowe inwestycje przemysłowe i technologiczne, rozwijać centra danych oraz wykorzystywać rosnące znaczenie sztucznej inteligencji. Coraz wyraźniej widać jednak, że o powodzeniu części projektów może zdecydować nie tylko dostęp do kapitału, pracowników czy terenów inwestycyjnych.
Kluczowym czynnikiem staje się dostęp do odpowiedniej mocy przyłączeniowej i infrastruktury elektroenergetycznej.
Problem jest szczególnie istotny w przypadku dużych inwestycji przemysłowych oraz centrów danych, których działalność wymaga stabilnego zasilania przez całą dobę. Branżowe analizy wskazują, że dostęp do energii staje się jednym z głównych ograniczeń dla nowych projektów inwestycyjnych w Polsce.
Polska potrzebuje nowych sieci energetycznych
Skala wyzwania jest na tyle duża, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne planują szeroko zakrojoną rozbudowę krajowego systemu przesyłowego.
W projekcie Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej na lata 2027–2036 PSE przewidują m.in. budowę około 5000 km torów nowych linii 400 kV, 30 nowych stacji elektroenergetycznych oraz rozbudowę lub modernizację 110 istniejących stacji. Plan ma przygotować system na rosnące zapotrzebowanie na energię oraz zmiany zachodzące w krajowym miksie energetycznym.
To nie jest wyłącznie kwestia bezpieczeństwa energetycznego. Rozbudowa sieci będzie miała bezpośrednie znaczenie dla możliwości lokowania nowych przedsiębiorstw i realizacji dużych inwestycji.
Centra danych potrzebują ogromnej infrastruktury
Jednym z sektorów, który szczególnie mocno zwiększa zapotrzebowanie na energię, są centra danych.
Według raportu PwC Polska przygotowanego we współpracy z Polskim Związkiem Centrów Danych, łączna moc polskiego sektora centrów danych wynosiła około 250 MW w 2025 roku. Według prognoz cytowanych w raporcie może ona przekroczyć 550 MW do 2031 roku.
Wzrost ten jest związany m.in. z rozwojem usług chmurowych, cyfryzacją gospodarki oraz coraz większym wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Za rozwojem AI stoją bowiem nie tylko modele językowe i aplikacje. Potrzebne są także serwery, centra danych, systemy chłodzenia, sieci telekomunikacyjne i przede wszystkim duże ilości energii.
To ważny sektor dla polskiej gospodarki
Centra danych nie są już niszową częścią rynku technologicznego.
Z raportu PwC wynika, że w 2025 roku sektor wygenerował w Polsce 10,6 mld zł wartości dodanej brutto, a jego działalność wiązała się z 4,3 mld zł wpływów fiskalnych. Sektor wspierał również około 41 tys. miejsc pracy w całej gospodarce.
Polska ma przy tym mocną pozycję w Europie Środkowo-Wschodniej. Według PwC odpowiada za około 30 proc. mocy centrów danych w regionie, pozostając jego liderem. Jednocześnie udział Polski w całym europejskim rynku centrów danych wynosi około 2 proc., co wskazuje na potencjał dalszego rozwoju.
To oznacza, że odpowiednia infrastruktura energetyczna może stać się jednym z warunków wykorzystania tego potencjału.
Nie każda działka będzie równie atrakcyjna dla inwestora
Rosnące znaczenie energii może zmienić sposób, w jaki firmy będą wybierały lokalizacje swoich inwestycji.
Do tej pory przedsiębiorcy zwracali uwagę przede wszystkim na cenę gruntów, dostęp do dróg i kolei, odległość od dużych miast, dostępność pracowników czy możliwość uzyskania ulg inwestycyjnych.
W przypadku inwestycji wymagających dużych ilości energii coraz ważniejsze będzie jednak pytanie:
Jaką moc można w danym miejscu przyłączyć i kiedy będzie ona dostępna?
PSE publikuje informacje dotyczące dostępnych mocy przyłączeniowych w sieci przesyłowej. Dane te uwzględniają zarówno obecny stan systemu, jak i planowaną rozbudowę infrastruktury.
Dla inwestora oznacza to, że analiza lokalizacji może zaczynać się nie tylko od sprawdzenia działki, ale również od dokładnego przeanalizowania możliwości energetycznych danego obszaru.
Inwestycje w sieci mogą zdecydować o konkurencyjności Polski
PSE wskazują, że transformacja energetyczna oznacza zmianę struktury krajowego systemu elektroenergetycznego. W planach uwzględniane są m.in. nowe odnawialne źródła energii, magazyny energii oraz inwestycje pozwalające zwiększyć możliwości przesyłu mocy.
Jednym z projektów jest również planowane połączenie stałoprądowe HVDC, które ma umożliwić przesyłanie energii pomiędzy północną i południową częścią kraju.
Rozbudowa infrastruktury ma więc znaczenie znacznie szersze niż samo przyłączenie kolejnych przedsiębiorstw. Chodzi o stworzenie systemu, który będzie w stanie obsłużyć gospodarkę coraz bardziej zależną od energii elektrycznej.
AI zwiększa presję na energetykę
Sztuczna inteligencja może dodatkowo przyspieszyć ten proces.
Rozwój infrastruktury AI wymaga inwestycji w centra danych, układy obliczeniowe, sieci oraz energetykę. PwC wskazuje, że inwestycje związane z AI coraz mocniej koncentrują się właśnie wokół centrów danych i infrastruktury energetycznej.
Dla Polski może to być ogromna szansa. Położenie geograficzne, rozwinięty rynek IT oraz pozycja największej gospodarki Europy Środkowo-Wschodniej sprawiają, że kraj może przyciągać kolejne inwestycje technologiczne.
Warunkiem będzie jednak stworzenie infrastruktury zdolnej je obsłużyć.
Nowa mapa inwestycji w Polsce?
W najbliższych latach może się okazać, że dostęp do energii stanie się jednym z najważniejszych elementów przewagi konkurencyjnej poszczególnych regionów.
Samorządy, które chcą przyciągać duże zakłady przemysłowe, centra danych czy inwestycje technologiczne, będą musiały coraz dokładniej analizować możliwości infrastruktury energetycznej.
Dla przedsiębiorców oznacza to natomiast konieczność uwzględniania energetyki już na etapie planowania inwestycji.
Tania działka nie musi być atrakcyjną lokalizacją, jeżeli nie można zapewnić odpowiedniej mocy.
Polska ma szansę, ale czas będzie kluczowy
Rozwój centrów danych, AI i nowoczesnego przemysłu może przynieść polskiej gospodarce kolejne miliardy złotych inwestycji. Dane PwC pokazują, że sektor centrów danych już dziś ma wymierny wpływ na gospodarkę, zatrudnienie i wpływy publiczne.
Jednocześnie rosnące zapotrzebowanie na energię będzie wymagało dalszych inwestycji w sieci przesyłowe, źródła energii i infrastrukturę.
Dlatego w przyszłości o atrakcyjności inwestycyjnej Polski może decydować nie tylko dostęp do kapitału, pracowników czy terenów.
Coraz ważniejsza będzie odpowiedź na pytanie, czy polska sieć energetyczna będzie w stanie dostarczyć inwestorom energię wtedy i tam, gdzie będzie ona potrzebna.
To może być jeden z najważniejszych warunków dalszego rozwoju polskiego przemysłu i gospodarki cyfrowej.
